Tenczyn – widok od strony zachodniej 2010 r.

Zamek Tenczyn w Rudnie, niegdyś nazywany „Małym Wawelem”, przez stulecia górował nad ziemią krzeszowicką jako symbol potęgi rodu Tęczyńskich. Wygaśnięcie linii rodu skierowało warownię na drogę powolnego upadku, a dramatyczne wydarzenia z czasów potopu szwedzkiego oraz późniejszy pożar dopełniły dzieła jej zniszczenia. Dziś jednak jesteśmy świadkami spektakularnego odrodzenia twierdzy. To, co dzieje się na zamkowym wzgórzu, stanowi wzorcowy przykład tego, jak celowe nakłady państwowe w połączeniu z pasją lokalnej społeczności mogą przywrócić narodowe dziedzictwo z krawędzi niebytu.

Barbakan zamku Tenczyn – 2008 r.

Obraz Tenczyna z początku XXI wieku napawał smutkiem. Kruszące się mury, zawalone sklepienia i chylące się ku upadkowi baszty świadczyły o agonii tego wspaniałego zabytku. Główną barierą w ratowaniu warowni były jej monumentalne rozmiary, a co za tym idzie – kolosalne koszty renowacji. Wyzwaniu temu mógł sprostać jedynie Skarb Państwa, dlatego kluczowym momentem dla przetrwania zamku stało się zaangażowanie w jego ochronę instytucji publicznych.

Determinacja lokalnych mieszkańców, z niepokojem obserwujących niszczejące mury, zmotywowała samorząd Gminy Krzeszowice, a później prywatnego właściciela obiektu  do aktywnego poszukiwania funduszy. Dzięki dotacjom z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, płynącym z małymi przerwami od 2010 roku, Tenczyn poddawany jest sukcesywnej konserwacji, która całkowicie odmieniła jego oblicze.

Analizując sukces, jakim jest podniesienie zamku z ruin, warto zastanowić się, kto tak naprawdę stoi za jego odrodzeniem. Państwo nie dysponuje bowiem własnymi funduszami – zarządza środkami, które wypracowaliśmy my wszyscy. Każdy z nas, płacąc podatek dochodowy czy VAT podczas codziennych zakupów, staje się mecenasem polskiej kultury.

Tenczyn – widok od strony zachodniej 2025 r.

Inwestycja w Tenczyn nie jest więc anonimowym przelewem „z góry”. To nasza wspólna „cegiełka”, która czyni nas realnymi udziałowcami w procesie ratowania historii. Dzięki naszym podatkom to, co jeszcze niedawno było ruiną, staje się żywym majątkiem narodowym. Jako podatnicy inwestujemy w zabytek będący fizycznym łącznikiem z czasami świetności rodu Tęczyńskich i polskiego renesansu. Tego typu działania nie tylko chronią nasze wspólne dziedzictwo ale również napędzają lokalną gospodarkę, tworzą miejsca pracy i podnoszą atrakcyjność całego regionu.

Brama Nawojowa – 2025 r.

Swoje wsparcie dla Tenczyna możemy wyrazić także bezpośrednio, przekazując część podatku na rzecz Stowarzyszenia „Ratuj Tenczyn”. Pozyskane w ten sposób środki są wydawane na propagowanie historii zamku, organizowanie kampanii społecznych mających na celu jego ochronę oraz prowadzenie działalności wydawniczej. Serdecznie zachęcamy wszystkich miłośników zabytku do włączenia się w tę inicjatywę i wspólnego pielęgnowania naszego dziedzictwa historycznego.

Maciej Stępowski – Prezes stowarzyszenia Ratuj Tenczyn

KRS 0000332177