Jan Magnus Tęczyński

Z inicjatywy ks. Wiesława Kowalewskiego, Rektora Pustelni Złotego Lasu w Rytwianach, trwają prace mające na celu ustalenie faktycznego miejsca spoczynku Jana Magnusa Tęczyńskiego – ostatniego męskiego przedstawiciela rodu.

Dotychczas powszechnie uważano, że „Ultimus Virorum de Tenczyn”, czyli Ostatni mąż na Tenczynie (zmarły 18 lipca 1637 r.), został pochowany w kaplicy zamkowej na Tenczynie, a jego doczesne szczątki przeniesiono w 1783 roku do kościoła parafialnego w Tenczynku. W tamtejszej świątyni znajduje się nawet płyta nagrobna z błędną datą śmierci Jana Magnusa (1638 r.) oraz tablica upamiętniająca setną rocznicę przeniesienia jego prochów do kościoła w Tenczynku. Co więcej, w księgach parafialnych tenczyńskiego kościoła widnieje oficjalny wpis potwierdzający sprowadzenie szczątków magnata. Wszystko to spowodowało powszechne przeświadczenie, utrwalone od dawna w lokalnej tradycji, że Jan Magnus spoczywa właśnie w Tenczynku. Jednak kroniki klasztoru w Czernej wyraźnie wskazują, że wraz z żoną spoczął on w ufundowanej przez siebie pustelni w Rytwianach.

Płyta nagrobna – kościół parafialny w Tenczynku

Tablica pamiątkowa – kościół parafialny w Tenczynku

Klucz do zagadki w Czernej

Aby ostatecznie rozwiać wątpliwości dotyczące miejsca spoczynku Jana Magnusa Tęczyńskiego, postanowiono pobrać materiał genetyczny z doczesnych szczątków jego siostry, Agnieszki Firlejowej z Tęczyńskich – fundatorki eremu w Czernej. Agnieszka zmarła 16 czerwca 1644 roku w Rogowie. Po śmierci jej ciało przewieziono najpierw do Krakowa na trzydniowe nabożeństwa w kościele karmelitów bosych, a następnie, zgodnie z jej wolą, złożono w grobowcu przy wejściu do kościoła w Czernej.

Agnieszka Firlejowa z Tęczyńskich – siostra Jana Magnusa

Otwarcia grobu Agnieszki Firlejowej dokonano w dniu 19 lutego 2026 roku. Materiał genetyczny pobrany z jej prochów jest niezbędny do przeprowadzenia analizy porównawczej. Uzyskany profil DNA posłuży jako wzorzec genetyczny rodu Tęczyńskich, gdyż w Rytwianach badacze spodziewają się odnaleźć szczątki brata Agnieszki Firlejowej, czyli Jana Magnusa Tęczyńskiego. Jest to jedyna metoda pozwalająca na bezsporną identyfikację „ostatniego z rodu” po blisko czterech wiekach.

Mimo ogólnie złego stanu zachowania szczątków Agnieszki w krypcie, badaczom udało się zabezpieczyć dwa zęby z dobrze zachowanej dolnej szczęki. W doczesnych szczątkach Fundatorki, przebadanych wykrywaczem metali, odnaleziono niewielki medalik, a przy głowie fragment szkła. Może on świadczyć o tym, że w pierwotnym drewnianym wieku marmurowego sarkofagu znajdował się niewielki świetlik pozwalający widzieć twarz zmarłej. Pobrano również próbki tkanin z ubioru oraz cząsteczki ciała do dalszych ekspertyz antropologicznych.

Badania zostały przeprowadzone z najwyższym szacunkiem należnym ciału ludzkiemu. Ich celem jest ostateczne i bezsporne ustalenie miejsca wiecznego spoczynku Jana Magnusa Tęczyńskiego.

Warto zaznaczyć, że otwarcie grobu Agnieszki Firlejowej w 2026 roku było czwartym takim wydarzeniem w historii (poprzednie miały miejsce w latach 1772, 1884 i 1940).

Stowarzyszenie Ratuj Tenczyn będzie informowało o dalszym przebiegu badań oraz o ich końcowym rezultacie.

KRS 0000332177